اختلال‌ها در اطراف تنگه هرمز و باب‌المندب سطح ریسک برای صادرات نفت خام عربستان و توانایی تغییر مسیر محموله‌ها را تغییر داده است. تا ۱۶ تا ۱۷ میلیون بشکه در روز از جریان نفت خام که از هرمز عبور می‌کند متوقف شده و حدود ۷ میلیون بشکه در روز از آن می‌تواند بدون عبور از تنگه جابه‌جا شود. عربستان حدود ۵ تا ۵.۵ میلیون بشکه در روز ظرفیت اضافی برای دور زدن مسیر نسبت به سطح پیش از جنگ در خط لوله شرق-غرب دارد و می‌تواند از مسیر دریای سرخ صادر کند. به نظر می‌رسد خط لوله شرق-غرب با ظرفیت کامل کار می‌کند، در حالی‌که بنادر ینبع برای این هفته زمان‌بندی بارگیری ۱۳ میلیون بشکه در روز نفت خام برای صادرات و برای هفته آینده بیش از ۵ میلیون بشکه در روز را نشان می‌دهند.

میزان در معرض ریسک بودن صادرات ینبع در برابر خطر دریای سرخ

بر اساس برنامه‌ها، اگر فعالیت حوثی‌ها (گروه مسلح یمنی) بر دریای سرخ اثر بگذارد، حدود ۷۰ تا ۷۵٪ صادرات ینبع ممکن است دچار اختلال شود. از صادرات ینبع، ۹۰٪ قرار است روی VLCC بارگیری شود؛ VLCC یعنی «نفتکش بسیار بزرگ» (ابرنفتکش). دست‌کم ۸۰٪ از این مقدار هم انتظار می‌رود به بازارهای آسیا یا پالایشگاه جازان عربستان برود (پالایشگاه یعنی کارخانه تبدیل نفت خام به فرآورده‌هایی مثل بنزین و گازوئیل). VLCCهایی که کاملاً پُربار هستند نمی‌توانند از کانال سوئز عبور کنند، بنابراین برای بسیاری از محموله‌ها عبور از باب‌المندب محتمل است (باب‌المندب یک گذرگاه باریک دریایی میان دریای سرخ و خلیج عدن است). تا ۲ تا ۲.۵ میلیون بشکه در روز از جریان برنامه‌ریزی‌شده VLCC می‌تواند به جای آن به سمت شمال و «عین سخنه» برود و از خط لوله SUMED استفاده کند؛ SUMED یعنی خط لوله‌ای در مصر که نفت را از عین‌سخنه به «سیدی کریر» منتقل می‌کند. ظرفیت این خط لوله حدود ۲.۵ تا ۲.۸ میلیون بشکه در روز است، اما کمی بیش از ۲ میلیون بشکه در روز به عنوان سقف عملی این مسیر دیده می‌شود. ریسک این نفتِ تغییرمسیر داده‌شده فرضی نیست، چون حالا باید از تنگه باب‌المندب عبور کند. ماه گذشته پس از گزارش «نزدیک‌بودن اصابت» یک موشک به یک VLCC در آن آبراه، قیمت نفت برنت (Brent؛ شاخص قیمت جهانی نفت دریای شمال) به بالای ۱۱۵ دلار برای هر بشکه جهش کرد. «شاخص نوسان‌پذیری نفت خام CBOE (OVX)» هم همچنان نزدیک ۵۵ بالاست؛ این شاخص میزان نوسان مورد انتظار قیمت را از قیمت اختیار معامله‌ها می‌سنجد (نوسان‌پذیری یعنی شدت بالا و پایین شدن قیمت) و نشان می‌دهد بازار از احتمال اصابت مستقیم به نفتکش نگران است.

پیامدهای معاملاتی و اثرات بازار

بخش بزرگی از این صادرات—تا ۷۵٪ جریان از ینبع—روی VLCCهایی بارگیری می‌شود که برای عبور از کانال سوئز بیش از حد بزرگ‌اند. این موضوع آن‌ها را مجبور می‌کند برای رسیدن به بازارهای آسیا از مسیر جنوبیِ منطقه پرریسک عبور کنند. مسیر جایگزین یعنی استفاده از خط لوله SUMED مصر از قبل تحت فشار است و فقط می‌تواند حداکثر حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز را جابه‌جا کند؛ در نتیجه یک گلوگاه (نقطه محدودکننده ظرفیت) ایجاد می‌شود. برای معامله‌گران، این یعنی می‌توان به خرید «اختیار خرید (Call Option)» روی قراردادهای آتی برنتِ ماه نزدیک فکر کرد تا از جهش‌های قیمت سود بگیرند و در عین حال ریسک را محدود کنند. اختیار خرید یعنی قراردادی که حق (نه اجبار) خرید دارایی را با قیمت مشخص تا تاریخ معین می‌دهد. فاصله قیمت برنت و WTI (WTI شاخص نفت آمریکا) هم تا نزدیک ۹ دلار بیشتر شده که بزرگ‌ترین شکاف از اواخر ۲۰۲۴ است، چون اختلال برای نفتِ خاورمیانه شدیدتر است. به نظر می‌رسد این شکاف در هفته‌های آینده بیشتر هم شود. ساختار بازار این دیدگاه را تقویت می‌کند؛ منحنی قراردادهای آتی در «بَک‌واردیشن (Backwardation)» تند است، یعنی قیمت تحویل نزدیک بالاتر از تحویل‌های دورتر است و معمولاً کمبود فوری عرضه را نشان می‌دهد. این اضافه‌قیمت برای قراردادهای نزدیک‌مدت یعنی نگه داشتن موقعیت خرید (Long؛ شرط‌بندی روی بالا رفتن قیمت) در قراردادهای مه یا ژوئن ۲۰۲۶ مستقیم‌ترین راه برای معامله روی این تنگنای عرضه است. این وضعیت یادآور رفتار قیمت پس از حمله به تأسیسات عربستان در ۲۰۱۹ است، اما این بار می‌تواند پایدارتر باشد.

همین الان معامله را شروع کنید – اینجا کلیک کنید تا حساب واقعی VT Markets خود را بسازید